Veilig internetten doe je zo!

Wat is spam?
Dit is ongewenste post, die je ontvangt per e-mail. Soms is het mailbericht aangepast aan het surfgedrag, bijv. via spyware.

Wat is spyware?
Spyware is software die ongemerkt wordt geÔnstalleerd op je computer om ongezien en ongevraagd informatie over jouw internetgedrag te verkrijgen.

Wat is een virus?
Een virus hecht zich aan programma's en bestanden. Het reproduceert en verspreidt zichzelf en infecteert daarmee anderen. De gevolgen kunnen variŽren van een trage computer tot het verlies van belangrijke bestanden en een beschadigde computer.

Wat is een worm?
Een worm verspreidt zich direct via computernetwerken, zonder aan bestanden gekoppeld te zijn. Je besmet hiermee anderen, krijgt een tragere computer en loopt de kans op dataverlies.

Wat is een Trojaans paard?
Een Trojaans paard is software speciaal gemaakt voor iemand die kwaad wil en toegang tot jouw computer aan een ander kan verlenen. Door en Trojaans paard loop je een groot risico op inbraak.

Wat is een hoax?
Een hoax is geen echt virus maar een nepbericht of een waarschuwing voor bijv. een nepvirus die je per e-mail ontvangt. Gevraagd kan worden om het bericht door te sturen. Het uiteindelijke doel is het belasten van systemen door de grote berichtenstroom en het vergaren van e-mailadressen door spammers.

Wat is een keylogger?
Een keylogger is een programma dat op de achtergrond op je computer draait en toetsaanslagen vastlegt, bijvoorbeeld creditcardinformatie of inloggegevens voor internetbankieren.

Wat is phishing?
Met phishing proberen inbrekers jouw persoonlijke gegevens, wachtwoorden en toegangscodes te achterhalen. Dit doen ze door een website identiek na te bouwen, zodat je er als bezoeker niets van merkt. Denk bijvoorbeeld aan de site waarop je internetbankiert. Vervolgens wordt via een nep e-mail van je bank gevraagd om naar deze site te gaan, om daar je persoonlijke gegevens in te vullen.

Wat is een hacker?
Hackers zijn inbrekers op je computer. Ze hebben vaak als doel om (persoonlijke) informatie te stelen of je systeem te beschadigen.

Wat zijn popup-vensters?
Popup-vensters zijn aparte (reclame)vensters die over de pagina verschijnen waarop je bent. Vaak zijn ze zo groot dat je er niet omheen kan. Popup-vensters zijn hinderlijk, maar niet direct schadelijk.

Veiligheidsmaatregelen

Wat doet antispam?

Een antispamfilter onderzoekt inkomende e-mails op spam, oftewel ongewenste e-mails. Dit gebeurt voordat de e-mails op je computer binnenkomen. Een e-mail die als spam wordt aangemerkt, wordt direct in de prullenbak geplaatst. Een antispamfilter voorkomt een overvolle inbox en vooral ook ongewenste (commerciŽle) e-mails.

Wat doet een antivirusfilter op je email?
Een antivirusfilter voorkomt dat er een virus op je computer komt. Dit filter draait op de server van je internetprovider. Als de provider een virus ontdekt in een e-mail die voor jou bestemd is, wordt deze meteen afgevangen. De e-mail met het virus krijg je gelukkig nooit te zien. Je moet wel zelf het antivirusfilter aanvragen. Je internetprovider zorgt er dan voor dat jouw computer op de beschermlijst komt te staan.  

Wat doet een antivirusprogramma op je computer?
Een antivirusprogramma controleert of bestanden die op je computer binnenkomen niet een virus bevatten. Virussen kunnen namelijk veel schade aanrichten. Een virus zit vaak in een bestand dat als attachment aan een e-mail zit. Als je het attachment opent en/of opslaat heeft je computer een virus te pakken. Wees dus voorzichtig met het openen van attachments. Een antivirusprogramma moet je zelf op je computer installeren.  

Wat doet een firewall?
De firewall houdt inbrekers (hackers) tegen die jouw computer of netwerk willen binnendringen, met alle gevolgen van dien. Met een firewall kunnen inbrekers dus niet meer bij de gegevens op jouw computer komen. De firewall controleert ook of er vanuit jouw computer via het internet contact wordt gezocht met de buitenwereld, en zal dit tegenhouden. Een firewall moet je zelf op je computer installeren.  

Wat doet antispyware?
Antispyware is een programma waarmee je spyware van je computer kunt verwijderen. Spyware is software die ongemerkt wordt geÔnstalleerd op je computer om ongezien en ongevraagd informatie over jouw internetgedrag te verkrijgen. Antispyware moet je zelf op je computer installeren.

Wat doet een popup-blocker?

Een popup-blocker weert hinderlijke popup-vensters. Popup-vensters zijn aparte (reclame)vensters die over de pagina verschijnen waarop je bent. Ze zijn vaak zo groot dat je er niet omheen kan. Tenzij je een popup-blocker geÔnstalleerd hebt.  

Wat doet een internet beveiligingspakket?
Een compleet internet beveiligingspakket (een "internet security suite") is een totaaloplossing met daarin een firewall en een antivirusprogramma. Het voordeel van een compleet internet beveiligingspakket is dat de programma's op elkaar zijn afgestemd.  

Wat zijn back-ups?
Een back-up is een kopie van een bestand dat je zeker niet wilt verliezen. Een back-up is ook informatie die Windows nodig heeft om zichzelf te repareren. Wanneer je onvervangbare bestanden op je computer bewaart, zoals foto's, video's, muziek en e-mails, is het erg belangrijk om back-ups te maken!

Hoe beveilig je je draadloze verbinding?

Het is noodzakelijk dat je je draadloze verbinding beveiligt, anders zet je de achterdeur open waardoor je ondanks overige beveiliging alsnog toegang verleent tot je internetverbinding en je computer(s)! Je draadloze verbinding kun je op verschillende manieren beveiligen,

Wordt mijn computer veiliger door alternatieve programma's te gebruiken?

Aangezien de meeste virussen en wormen gericht zijn op lekken in veelgebruikte programma's zoals Internet Explorer en Microsoft Outlook/Outlook Express, kun je je computer een stuk minder gevoelig maken voor virussen. Gebruik hiervoor alternatieve programma's zoals Mozilla Firefox (browser om mee te surfen) en Mozilla Thunderbird (e-mailprogramma).

Veilig gedrag

Hoe kan ik veilig surfen?
Om te voorkomen dat je wordt geconfronteerd met hinderlijke pop-up vensters [aparte (reclame)vensters die tijdens het internetten over de pagina verschijnen waarop je bent] kun je goede maatregelen nemen. Als je zorgt dat je de laatste versie van je internetbrowser hebt, [dit is een programma waarmee je websites kunt bekijken] zoals Internet Explorer 7, dan heb je automatisch een pop-up blocker [dit weert hinderlijke popup-vensters] tot je beschikking. Op veel sites wordt je wachtwoord gevraagd. Handig is om voor deze sites een apart wachtwoord aan te maken. Wordt er gevraagd of je wilt dat je wachtwoord onthouden wordt? Doe dit niet. Je wachtwoord wordt dan opgeslagen op de harde schijf van je computer en is daarmee toegankelijk voor hackers. Tip: verander eens in de 3 maanden je wachtwoord. Advies is om niet voor overal hetzelfde email adres te gebruiken maar om verschillende adressen aan te maken.  

Hoe kan ik veilig e-mailen?
Heb je hotmail of andere mailsystemen waarvoor je een wachtwoord nodig hebt? Zorg er dan voor dat je een veilig wachtwoord hebt. Een goed wachtwoord bestaat uit een willekeurige combinatie letters en tekens, en bevat minimaal 8 tekens (bijvoorbeeld: jb8K5R32). Ontvang je een mail waarvan je de afzender niet kent? Of het onderwerp of de bijlage roepen vraagtekens op? Open de e-mail dan niet! In plaats daarvan verwijder je zowel het bericht als de bijlage. Bel nooit telefoonnummers uit e-mails van onbekende afzenders. Klik niet op de links in e-mails die je niet vertrouwt.

Hoe kan ik veilig chatten?

Wanneer je met anderen chat op internet, is het belangrijk om er bewust van te zijn dat de mensen met wie je chat, misschien niet degenen zijn die je denkt. Geef daarom nooit persoonlijke gegevens (namen, adressen, telefoonnummers, namen van scholen) door via chatprogramma’s als MSN en chatrooms.

Hoe kunnen mijn kinderen veilig internetten?
Kinderen kunnen via internet blootgesteld worden aan allerlei ongeschikte informatie. Ook kunnen ze overgehaald worden om vertrouwelijke informatie door te geven. Dit kan voorkomen worden met een "parental control". Dit is een zogeheten ouderlijk toezichtsprogramma dat geÔnstalleerd kan worden. Dit houdt dan vervolgens ongeschikte websites en gevaarlijke diensten tegen.
Een andere optie is het installeren van een kindvriendelijke browser, waarbinnen kinderen alleen toegang hebben tot een bepaald aantal onschuldige, leuke en leerzame websites. Met deze browser kun je de toegestane websites zelf kiezen.

Waarom is het noodzakelijk om Windows updates te installeren, en hoe doe ik dit?
Met de updates van Windows worden de zwakke plekken van Windows gedicht en worden fouten opgelost. Aangezien veruit de meeste virussen gericht zijn op lekken in de software van Microsoft, is het noodzakelijk om de essentiŽle Windows updates te installeren. Kies hierbij op zijn minst essentiŽle updates, aangezien die het belangrijkst zijn om Windows veilig te houden. Om deze website te bezoeken dien je wel Microsoft Internet Explorer te gebruiken.

Hoe kan ik veilig online shoppen?
Als je online winkelt, doe dit dan bij erkende bedrijven. Als je het bedrijf niet kent, kijk dan of ze het keurmerk Thuiswinkel Waarborg voeren. Daarnaast is het belangrijk dat je op beveiligde websites winkelt. Dat kun je zien wanneer het adres van de betaalpagina verandert van http:// in https://. De 's' (van 'secure') die vermeld wordt achter 'http' betekent dat de website beveiligd is. Het is tenslotte belangrijk dat je alert bent in het geval van extreem lage prijzen of een website die er amateuristisch uitziet!

Hoe kan ik veilig internet bankieren?
Internetcriminelen sturen vaak 'nep' e-mails (phishing e-mail) met als doel je persoonlijke informatie te ontfutselen zoals je bank- of je creditcardgegevens. Geen enkele bank, internetprovider of andere online dienstverlener zal per e-mail vragen je bankgegevens of wachtwoord te bevestigen. E-mails die naar vertrouwelijke informatie vragen, moet je dus direct verwijderen. Andere kenmerken die kunnen duiden op valse phishing mails zijn: geen persoonlijke aanhef, veel spelling- en grammaticafouten en het feit dat er direct actie vereist is.

Hoe kan ik veilig downloaden?
Bij het downloaden via internet is het belangrijk dat je selectief bent en niet zomaar van elke site of via elk programma gaat downloaden: de gedownloade bestanden kunnen namelijk virussen of andere schadelijke programma's bevatten. Het is belangrijk dat je voorzichtig bent met het downloaden en voldoet aan de basisregels voor veilig surfen (antivirus, antispyware, firewall). Zorg ook dat je antivirus programma regelmatig wordt bijgewerkt! 

Hoe onderhoud ik mijn beveiliging?
Naast het bijwerken van je beveiligingsprogramma, is het belangrijk dat je regelmatigeen veiligheidsscan maakt van je computer. Een veiligheidsscan is een scan van je computer op virussen, wormen, Trojaanse paarden en spyware die je maakt met een internetbeveiligingspakket of een antivirusprogramma. Dit is gelukkig iets wat tegenwoordig automatisch gebeurt bij de nieuwste generatie beveiligingspakketten.  

Waarom moet ik mijn beveiliging onderhouden?
Het kost tijd om goede beveiligingssoftware te installeren en te updaten. Maar als je alles opnieuw moet installeren vanwege een virus, ben je veel verder van huis. Het is essentieel om regelmatig je veiligheidsprogramma te updaten, aangezien er steeds weer nieuwe virussen verschijnen. Anders is er sprake van "valse veiligheid": Het beveiligingspakket op je computer beschermt je niet volledig meer tegen de gevaren van het internet. De laatste generatie beveiligingspakketten werken zichzelf automatisch bij.  

Waar moet ik op letten bij het installeren van een beveiligingsprogramma?
Als je een nieuw beveiligingsprogramma wilt installeren, verwijder dan eerst het oude omdat er anders problemen kunnen ontstaan. De volgende stap is het houden van een grote schoonmaak, zoals verderop in deze rubriek beschreven. Vervolgens kun je het beste een compleet beveiligingspakket installeren zoals Norton Internet Security 2007, met aanvullend nog de spamfilter en antivirusfilter van je provider.  

Hoe stel ik een veilig wachtwoord samen?
Als je gebruik maakt van internetsites waar je een wachtwoord voor nodig hebt zoals hotmail, dan is het belangrijk om een wachtwoord te kiezen dat door kwaadwillenden niet makkelijk te raden is. Een goed wachtwoord bestaat uit een willekeurige combinatie letters en tekens, en bevat minimaal 8 tekens (bijvoorbeeld: jb8K5R32). Wordt er gevraagd of je wilt dat je wachtwoord onthouden wordt? Doe dit niet. Je wachtwoord wordt dan opgeslagen op de harde schijf van je computer en is daarmee toegankelijk voor hackers. Tip: verander eens in de 3 maanden je wachtwoord.

Internet algemeen


Wat is een patch?

Een patch is een reparatie-update voor software, waarmee bijvoorbeeld beveiligingslekken worden gerepareerd.  

Wat is Service Pack 2?
Service Pack 2 is een bundeling van essentiŽle (beveiligings)updates voor Windows XP.

Wat is MSN?

MSN Messenger, ook wel Windows Live Messenger, is een veelgebruikt chatprogramma waarmee gebruikers elkaar direct tekstberichten en bestanden (foto, audio, video) kunnen sturen   Wat is Hotmail? Hotmail is een populaire webmailtoepassing van Microsoft.

Wat is Mozilla Thunderbird?

Mozilla Thunderbird is een alternatief emailprogramma die je in plaats van Outlook kunt gebruiken. Aangezien de meeste virussen en wormen gericht zijn op lekken in veelgebruikte programma's als Microsoft Outlook/Outlook Express, kun je je computer een stuk minder gevoelig maken voor virussen door dit programma te gebruiken.

Wat is Outlook?
Outlook kan zowel betrekking hebben op Microsoft Outlook of Outlook Express, beide zijn e-mailprogramma's van Microsoft.

Wat is een cookie?

Een cookie is een stukje informatie achtergelaten op je computer, met daar instellingen/voorkeuren voor het bezoek aan een site. Dit is niet direct schadelijk, maar het is wel aan te raden om de cookies een keer per maand weg te gooien (zie hiervoor de rubriek Grote schoonmaak), aangezien spyware gebruik kan maken van deze cookies om informatie over jouw internetgedrag te verzamelen.  

Wat is Mozilla Firefox?
Mozilla Firefox is een alternatieve webbrowser die veel naast of in plaats van Internet Explorer wordt gebruikt. Aangezien de meeste virussen en wormen gericht zijn op lekken in veelgebruikte programma's als Internet Explorer, kun je je computer een stuk minder gevoelig maken voor virussen door dit programma te gebruiken.

Wat is Internet Explorer?
Internet Explorer is een webbrowser van Microsoft en op dit moment het meest gebruikte programma om websites mee te bekijken. Internet Explorer 7 is de laatste en meest veilige versie.

Wat is een browser?

Dit is een programma waarmee je websites kunt bekijken. Bekende browsers zijn Internet Explorer, Netscape, Mozilla Firefox, Opera, Safari.

Wat is downloaden?

Met downloaden plaats je informatie op je eigen computer.

Grote schoonmaak


1. Installeer een antispyware programma.

Antispyware is een programma dat ervoor zorgt dat spyware van je computer wordt verwijderd. Spyware is software dat omgezien en ongevraagd informatie over jouw internetgedrag krijgt. Je moet antispyware zelf installeren. Een goed (en gratis) programma hiervoor is Hitman Pro. Als je dit programma hebt geÔnstalleerd, kun je je computer scannen op spyware.  

2. Installeer een internet beveiligingspakket.
Als je een internet beveiligingspakket installeert, kun je het beste eerst het antispyware programma verwijderen. In plaats van een compleet beveiligingspakket, kun je ook een antivirusprogramma voor je computer en een firewall installeren. In dat geval kun je het antispyware programma gewoon blijven gebruiken.  

3. Scan je computer op virussen.
Nadat je het beveiligingspakket hebt geÔnstalleerd, kun je je computer scannen op virussen. Aangetroffen virussen, wormen en Trojaanse paarden worden verwijderd of in quarantaine geplaatst.

4. Verwijder cookies.

Het is aan te raden om ťťn keer per maand je browser op te schonen. Hierbij verwijder je ten eerste de cookies, de kleine tekstbestanden die op je computer staan met informatie over de websites die je bezocht hebt en in sommige gevallen ook de inloggegevens. Daarnaast leeg je de geschiedenis van pagina's die je hebt bezocht en leeg je de cache, het geheugen waar de websites die hebt bezocht worden opgeslagen. In Internet Explorer doe je dit in het menu Extra > Internetopties >Tabblad Algemeen.
In Mozilla Firefox doe je dit in het menu Tools > Opties > Privacy.  

5. Verwijder ongebruikte bestanden.
Om je computer niet onnodig te belasten, is het verstandig om eens in de zoveel tijd ongebruikte bestanden weg te gooien:
1. gooi de Prullenbak van Windows leeg.
2. verwijder ongebruikte programma's via Start > Configuratiescherm > Software > Programma’s wijzigen of verwijderen. Je ziet hier
    vervolgens welke programma’s nooit gebruikt worden.
3. verwijder ongebruikte bestanden via Start > Deze computer > klik met de rechtermuisknop op de betreffende harde schijf >
    kies Eigenschappen > tabblad Algemeen > Schijfopruiming. Volg vervolgens de instructies op het scherm.

6. Installeer essentiŽle Windows updates.
Windows updates zijn gratis te downloaden. Kies hierbij op zijn minst essentiŽle updates, aangezien die het belangrijkst zijn om Windows veilig te houden. Om deze website te bezoeken dien je wel Microsoft Internet Explorer te gebruiken.